Dit artikel is een bewerking van het FTM Artikel “Gore grond”.
De vervuilde grond onder Maastricht Aachen Airport en de daar gevestigde Maintenance Boulevard lijkt een speelbal geworden te zijn in de discussie rondom het al dan niet openhouden van de Limburgse luchthaven. En uiteindelijk wordt de saneringsdiscussie letterlijk en figuurlijk weer net zo snel begraven als deze opgegraven werd.
In de MKBA werd een bijzondere deelopdracht meegenomen. Hij wilde ook een doorrekening zien van de effecten van sluiting van het vliegveld. Dat is opmerkelijk, want niet eerder bestelde een overheid een rapport waarin ook krimp van de luchtvaart en opheffing van een vliegveld worden meegenomen. De MKBA kwam met glasheldere conclusies: ‘De maatschappelijke baten van sluiting van de luchthaven Maastricht Aachen Airport lijken voor zowel Limburg als Nederland groter te zijn dan de kosten.’ Met andere woorden: zowel de mensen in Zuid-Limburg als elders in Nederland zijn beter af als het vliegveld verdwijnt.
Om die conclusie te toetsen vroeg SEO een second opinion aan Jan Anne Annema, assistent-professor transportbeleid aan de TU Delft. Zijn oordeel: ‘Ik heb nog nooit zo‘n uitgebreide en goed onderbouwde MKBA gelezen als deze MKBA van Maastricht Aachen Airport.’ Toch wordt het onderzoek in twijfel getrokken. Volgens de vliegtuigonderhoudsbedrijven SAMCO, MAAS en General Aviation Maastricht – alle drie actief op Maastricht Aachen Airport – kost sluiting van het vliegveld minimaal 175 miljoen euro meer dan waar de onderzoekers van SEO op uitkomen, voornamelijk omdat de grond moet worden schoongemaakt als het vliegveld een andere bestemming krijgt. SEO gaat ervan uit dat hiervoor 46 tot 91 miljoen euro nodig is.
Onderhoudsbedrijven geven tegengas
SAMCO, MAAS en General Aviation Maastricht noemen de analyse van SEO ‘een berekening op de achterkant van een bierviltje’ en stellen dat de kosten voor het saneren van de grond veel hoger liggen: tot wel 440 miljoen. Het zou dus maatschappelijk zinvoller zijn om het vliegveld open te houden, omdat de grond dan niet schoongemaakt hoeft te worden.
Dat de drie onderhoudsbedrijven komen met zo’n hoge kostenraming is op zichzelf al opmerkelijk. De grond is immers mede door hen vervuild. Helemaal vreemd is dat geen van de partijen in haar begroting ruimte heeft gecreëerd voor sanering. SAMCO, MAAS en General Aviation Maastricht niet, de bv Maastricht Aachen Airport niet, en ook de provincie niet.
De bedrijven gaan er dan ook expliciet van uit dat anderen de rekening betalen: ‘Het gaat hier over een inschatting van de maatschappelijke (sic) kosten,’ schrijft Bouke Veldman, voorzitter van Maastricht Maintenance Boulevard, een stichting die de drie vertegenwoordigt: ‘De saneringskosten van het luchthaventerrein hebben dus niets met de activiteiten en de jaarrekening van vliegtuigonderhoudsbedrijven te maken.’
Vervuilde meningen
Het is onduidelijk hoe vervuild de grond precies is, en voor welke verontreiniging de onderhoudsbedrijven verantwoordelijk zijn. Er is daarom geen boekhoudkundige verplichting om voor sanering een voorziening op te nemen in de begroting.
Ook de luchthaven houdt geen rekening met het opruimen van de vervuilde grond. De woordvoerder: ‘Onze exploitatie is gebaseerd op voortzetting van de bedrijfsvoering en bij voortzetten is er geen sprake van een noodzaak om te saneren.’ Volgens de luchthaven is een reservering daarom onnodig.
Niettemin maakt hun schatting van de saneringskosten iets inzichtelijk over de businesscase van de luchtvaartbedrijven. Want kennelijk kost het ooit honderden miljoenen om de bodem onder het vliegveld te saneren, maar is er niemand die daarmee rekening houdt. Er zijn geen voorzieningen voor getroffen in de boekhouding, en de toekomstige schoonmaak wordt evenmin verrekend in de huur die Maastricht Aachen Airport bedrijven laat betalen. Iedereen lijkt ervan uit te gaan dat de provincie – en daarmee de samenleving als geheel – uiteindelijk betaalt voor het opruimen van de rotzooi.
Een andere optie is er natuurlijk ook. Het zou kunnen dat het saneren van de grond helemaal zo duur niet is als de bedrijven beweren. Dat betekent dat de conclusie van SEO overeind blijft: het vliegveld sluiten levert maatschappelijk meer op dan er opnieuw geld insteken.
Vervuilde grond
Hoewel niet duidelijk is hoe vervuild de grond is en wie er verantwoordelijk voor is geweest, is wel duidelijk dat vervuiling wel een feit is. Zo werd vroeger vervuilde olie uit de motoren en overgebleven verf van de spuit hangar regelmatig weggegooid in het gras. De milieuvergunning van het gehele luchthaventerrein heeft hier naar de mening van de auteur nooit echt rekening mee gehouden, laat staan onderzoek naar laten doen.
Juist deze onzekerheid maakt het onmogelijk om een eerlijke uitspraak te doen in de MKBA. Wat dat betreft is de uitspraak van de onderhoudsbedrijven dat de berekening nergens op gebaseerd is. Helaas is andersom ook waar, want de kostenschatting van de onderhoudsbedrijven is ook niet gebaseerd op harde cijfers. Deze schatting wordt juist gebruikt voor hun eigen belang, namelijk het openhouden van de luchthaven.
In de besluitvorming rondom de toekomst van de luchthaven in 2022 is ook dit weer nergens meegenomen. Dit wordt schijnbaar bewust vergeten en ook niet meegenomen in de toekomst. Het is te bezien of dit ooit meegenomen wordt bij een milieuvergunning / sanering van het terrein. Tot nu toe wil niemand zijn vinger hieraan branden en schuiven we dit gezellig vooruit..
Geef een reactie