In Oostelijk Zuid-Limburg wordt al jarenlang actie gevoerd tegen de AWACS-vluchten door de Vereniging STOP Awacs. Landelijke bekendheid kregen de actievoerders met de bezetting van de Schinveldse bossen eind 2005-begin 2006. Daar moest op verzoek van de NAVO, om meer ruimte te geven om te landen en op te stijgen, 6 hectare bos gekapt worden van de Nederlandse overheid. Procedures tegen de beslissing werden afgewezen en ondanks het maatschappelijke verzet werd door de overheid en de lokale waarnemend burgemeester overgegaan tot ontruiming van het bos door Politie en Marechaussee. Dit haalde toendertijd de landelijke krantenkoppen. Over deze actie is destijds een boek verschenen van Henri Haenen (“De Slag om de Schinveldse bossen”, uitgeverij TIC Maastricht, ISBN: 90-76043-99-x). Dit artikel is samenvatting en boekverslag van deze uitgave.
De bevolking tegen de overheid
In het boek “de slag om de Schinveldse bossen” beschrijft de Roermondse journalist Henri Haenen de aanloop naar en de gebeurtenissen in december 2005 en januari 2006 rond de bezetting van de bossen bij Schinveld. De NAVO leiding van de vliegbasis Geilenkirchen wilde vanwege de veiligheid het bos vlakbij de landingsbaan, op de grens van Nederland en Duitsland, laten kappen. Defensie kocht een deel van het bos op om te laten kappen, maar kreeg problemen met de vergunning. Dit kwam voornamelijk door protesten en bezwaren van de lokale bevolking en de gemeente.
Door de opstelling van de NAVO en de ministeriële ambtenaren kwam het tot een botsing tussen de lokale burgers en politiek en de landelijke overheid. De regering zette toen de NIMBY procedure in, waarmee het de lokale overheid buiten spel zetten en dwong om mee te werken. Toenmalig waarnemend burgemeester Zuidgeest zette veel kwaad bloed bij de bewoners van Schinveld door die medewerking zonder verzet te geven. Hierdoor besloot de bevolking zelf in opstand te komen tegen de geplande kap.
Honderden inwoners van Schinveld en Brunssum probeerden uiteindelijk eind 2005 samen met activisten van milieubeweging GroenFront! stand te houden en bezette het bos. De activisten van GroenFront! klommen in de bomen en de bevolking ondersteunden hen met materiaal, voedsel en morele steun. Uiteindelijk werd begin januari 2006 door de overheid de Politie en Marechausse ingezet om het gebied te ontruimen. Hiervoor werd een noodverordening ingezet door de Gemeente en de Provincie. De actievoerders verzetten zich tegen de oprukkende marechaussee die uiteindelijk in twee dagen de bossen leeg veegde. Daarbij werden 103 mensen gearresteerd. Nog tijdens de ontruiming begonnen houthakkers met het kappen van zes hectare bos.
Een onwettige vergunning
Het boek doet niet alleen verslag van de gebeurtenissen in het bos, maar ook van de voorgeschiedenis. Hoe de gemeente Onderbanken zich jarenlang verzette tegen de boskap, maar uiteindelijk door toenmalig VVD-minister Dekker van milieu gepasseerd en buitenspel gezet werd. Anderhalf jaar na de kap veroordeelde de Raad van State de Minister om deze daad en vernietigde de kapvergunning. Maar dat was letterlijk veel te laat, omdat de bomen toen al geruimd waren. Ook de destijds door Limburgs oud-Gouverneur Frissen (CDA) en waarnemend burgemeester Zuidgeest (PvdA) van Onderbanken afgekondigde noodverordening werd door de Raad van State resoluut van tafel geveegd als zijnde onwettig. Het zeer informatieve en hoogst interessante boek is rijkelijk geïllustreerd met foto’s van Marcel van Hoorn.
Een stuitend verhaal
Het is stuitend om te lezen hoe de macht van de overheid in dit dossier letterlijk misbruikt wordt over de ruggen van de lokale bevolking. Des te stuitender is het om te lezen hoe het bos versneld gekapt wordt en geen enkel politiek en politioneel middel geschuwd wordt. Zelfs een unaniem besluit van de gemeenteraad werd genegeerd en buitenspel gezet door een Provinciaal besluit. Het lijkt bijna alsof de gehele overheid, van ministeries via Provincie naar de Burgemeester wist dat de kap en de vergunningen geen stand zouden houden bij de Raad van State en de enige manier een fait accompli was.
De NIMBY procedure en de noodverordening zorgden er wel voor dat de lokale bevolking als een man achter de demonstranten stonden en en masse naar het bos trok om hun steun te betuigen. Meer dan 100 mensen werden gearresteerd en tijdens de ontruiming vond een lawaaiprotest plaats om hun steun te uiten, nu het terrein afgesloten was. Uiteindelijk was alles voor niks, want de bomen waren al gekapt en de burgers konden er niks meer aan doen.
Dankzij dit boek is de geschiedenis van de slag om de Schinveldse Bossen wel onafhankelijk vastgelegd; iets wat in de officiële geschiedschrijving nauwelijks terugkomt.
Geef een reactie